Deze tekst is gebasseerd op een Artikel uit het AD – Utrechts Nieuwsblad
Discussie over Skaeve Huse zorgt voor felle reacties in verkiezingsdebat
Tijdens een verkiezingsdebat in Nieuwegein ontstond discussie toen Victor Goulmy van De Unie een voorstel aanhaalde om mensen met ernstige psychische problemen mogelijk op een aparte woonlocatie onder te brengen. Zijn verwijzing naar het concept Skaeve Huse leidde tot kritische reacties van andere partijen.
Goulmy vroeg tijdens het debat aan de aanwezige raadsleden of zij bekend waren met het Deense woonconcept. Daarbij gaf hij aan dat sommige mensen zoveel overlast veroorzaken dat wonen in een reguliere woonwijk moeilijk is. Volgens hem zouden speciale woonlocaties voor deze groep een oplossing kunnen bieden.
De suggestie om mensen met een psychische kwetsbaarheid apart te huisvesten riep direct weerstand op bij andere politieke partijen. Wilma Kruithof van D66 benadrukte dat ook mensen met problemen onderdeel zijn van de samenleving en ergens moeten kunnen wonen. Sevim Aksakal-Ongan van het CDA sloot zich daarbij aan en stelde dat deze inwoners niet buiten de stad geplaatst moeten worden.
Heleen Peters van Lokale Vernieuwing/VSP uitte eveneens stevige kritiek en stelde dat het voorstel volgens haar te ver gaat. Volgens haar moet het beleid zich juist richten op het versterken van samenhang en betrokkenheid in de wijken.
Het concept Skaeve Huse komt oorspronkelijk uit Denemarken en is bedoeld voor een kleine groep mensen met complexe problemen die in een gewone woonwijk vaak niet goed kunnen functioneren. In Nederland bestaan vergelijkbare projecten al in onder andere Utrecht en Rotterdam.
Deze woonplekken bestaan meestal uit kleine woningen op een rustige locatie waar bewoners relatief zelfstandig kunnen wonen, maar waar ook begeleiding aanwezig is. Het doel is om een prikkelarme omgeving te bieden aan mensen die elders regelmatig in conflicten of problemen terechtkomen.
Volgens deskundigen kan het concept in bepaalde gevallen werken, mits het zorgvuldig wordt toegepast. Sociaal geograaf Ton van Rietbergen stelt dat het succes sterk afhankelijk is van de begeleiding en ondersteuning rondom zo’n project.
Ook Jaap van Weeghel, hoogleraar die zich bezighoudt met de maatschappelijke participatie van mensen met psychische aandoeningen, benadrukt dat deze woonvorm slechts voor een kleine groep geschikt is. Volgens hem moet het echt gaan om een laatste optie wanneer andere oplossingen niet werken.
Een risico van het concept is dat bewoners te veel buiten de samenleving komen te staan. Van Weeghel wijst erop dat er gemakkelijk een stigma ontstaat rond dergelijke woonplekken. Mensen die daar wonen kunnen het gevoel krijgen dat ze niet meer echt onderdeel zijn van de maatschappij.
Daarnaast klinkt ook de kritiek dat het idee historisch gezien mede is ontstaan vanuit de wens van omwonenden om overlastgevende situaties uit hun buurt te verwijderen. Daardoor kan het concept volgens sommige deskundigen de indruk wekken dat problemen worden verplaatst in plaats van opgelost.
De discussie in Nieuwegein wordt mede gevoed door incidenten met verward gedrag in de stad. Zo vonden er het afgelopen jaar twee ernstige geweldsincidenten plaats waarbij jonge meisjes slachtoffer werden van aanvallen door verwarde personen.
Volgens Van Weeghel zouden voorzieningen zoals Skaeve Huse in sommige van dit soort uitzonderlijke situaties mogelijk een rol kunnen spelen. Tegelijkertijd benadrukt hij dat het gaat om een kleine groep mensen en dat de meeste mensen met psychische problemen gewoon in reguliere wijken kunnen wonen.
Mocht een gemeente besluiten een dergelijk project te realiseren, dan is de locatie volgens deskundigen van groot belang. Wanneer een woonvoorziening te ver van de stad wordt geplaatst, kan dat leiden tot isolatie van bewoners.
Door een locatie te kiezen in de buurt van bestaande wijken blijft de afstand tot de samenleving kleiner en wordt het voor bewoners makkelijker om onderdeel te blijven van het dagelijks leven.
Bron: AD Utrechts Nieuwsblad (Nieuwegeinse raadsleden hekelen idee om ‘andere mensen’ in Skaeve Huse onder te brengen: ‘een Trumpiaans voorstel’) 13 maart 2026
Geschreven door Pol van Tilburg
